Kitap | Sistem Tüketebileceği Yazarı ve Okuru Üretiyor

Kitap | Sistem Tüketebileceği Yazarı ve Okuru Üretiyor

Gazeteci Levent Uyanıker’e verdiği röportajda günümüzün edebiyat ortamında yalnızca kitapların değil, okur tipinin de değiştiğine dikkat çeken Yazar Nesrin Orun, edebiyat dünyasında giderek daha fazla tartışılan “okur meselesi”ni yeniden gündeme getirdi.

“Bir zamanlar kitapların kaderi büyük ölçüde eleştirmenlerin yürüttüğü tartışmalarla belirlenirdi. Metinler eleştiri yazılarında tartışılır, okur bu tartışmaların içinden geçerek metinle buluşurdu” değerlendirmesini yapan Orun,  edebiyatın yalnızca yazılan eserlerle değil, aynı zamanda o eserler üzerine kurulan düşünsel tartışmalarla geliştiğini söyledi.

Orun, günümüzde edebiyatın dolaşım biçiminin önemli ölçüde değiştiğini vurgulayarak, “Sosyal medya görünürlüğü, algoritmalar ve hız kültürü kitapların hangi okura ulaşacağını büyük ölçüde belirleyen yeni bir alan yaratıyor.” Dedi. Bu dönüşümün yalnızca yayıncılık dünyasının teknik yapısıyla ilgili olmadığını belirten Orun, bunun aynı zamanda okuma biçimlerini de değiştirdiğini söyledi.

Edebiyat tarihinde sık sık tartışılan “iyi okur” ve “kötü okur” ayrımının da bu bağlamda yeniden düşünülmesi gerektiğini kaydeden Orun, sistemin daha hızlı tüketen bir okur tipini teşvik ettiğini ifade etti. Orun, “Bugün hız çağındayız. Metinler çok hızlı dolaşıma giriyor ve çoğu zaman aynı hızla tüketiliyor. Bu durum yalnızca yazarlığı değil, okurluğu da değiştiriyor.” Sözlerini kullandı.

Edebiyatın geleceğine ilişkin tartışmaların giderek daha fazla okur kavramı etrafında şekillendiğini belirten Orun, metnin kaderini belirleyen unsurun artık yalnızca edebi değer değil, görünürlük ekonomisi olduğunu vurguladı. Orun şöyle devam etti : “Bir metnin ne kadar konuşulduğu, ne kadar paylaşıldığı ya da ne kadar hızlı dolaşıma girdiği çoğu zaman metnin kendisinden daha belirleyici hâle gelebiliyor.” Yazar Orun, bunun edebiyatın okurla kurduğu ilişkinin de değiştiğini gösterdiğini ifade etti.

Bu nedenle günümüz edebiyat tartışmalarının merkezinde artık yalnızca yazarlığın değil, okurluk biçimlerinin yer aldığını dile getiren Nesrin Orun, okurun metni nasıl okuduğu sorusunun her zamankinden daha önemli hâle geldiğini söyledi.