Uzun zamandan beri bu köşeyi işin doğrusu ihmal ettiğimi hatırlayıp bir şeyler yazmak isterken aklıma petrol fiyatları ve dolar geldi. Hepiniz bilirsiniz ki uluslararası piyasalarda Brent petrolün varili 84 dolarlara kadar çıktı. Yine buna paralel olarak dolar kuru da 7.21 TL’yi gördü. Hal böyle olunca ülkemizde de Mayıs ayından itibaren eşel mobil sistemi uygulamaya konularak gelen zamlar halka yansıtılmamaya çalışıldı. Yani gelen zamlar ÖTV’den karşılanmaya çalışıldı. ÖTV de karşılama oranı bitince de zorunlu olarak hatırladığım kadarıyla en son Ağustos ayında 50 kuruşun üzerinde motorine zam yapıldı. Bugün geldiğimiz nokta da ise Brent petrolün varili 66-67 dolara düştü. Dolar kuru ise 7.21 den 5,33 kuruşa kadar geriledi.
KAFALARINA GÖRE ZAMMI
Ancak yaptığım kısa bir inceleme sonrasında birçok akaryakıt bayisinin benzin ve motorin fiyatlarını kafalarına göre artırdığını görmemek elde değil. Akaryakıtta eşel mobil sistemi uygulanmasına rağmen birçok bayiinin akaryakıt fiyatlarına belli belirsiz zam yaptığı net görülüyor. EPDK’nın bilgisi dışında, bayisine göre 9-10-11 kuruş tutarında yapılan bu zamların bir açıklaması olmalı. Bayilerin kendi internet sitelerinde yaptığım kısa bir araştırmaya göre, Türkiye genelindeki birçok bayii, 1 Eylül ve 1 Kasım tarihleri arasında, çeşitli zamanlarda benzin ve motorinin litre fiyatını 1 ve 3 kuruş arasında artırarak toplamda 10 kuruş kadar haksız kazanç elde etti. Sadece Ankara özelinde, 1 Eylül ve 1 Kasım tarihleri arasında bayilerin vatandaşa fark ettirmeden yaptıkları zamlarla benzin ve motorinin litre fiyatı bayilere göre değişkenlik göstererek 9-10-11 kuruş arasında arttı. İşte sizler için yaptığım kısa derlemeyi isterseniz bir gözden geçirin.
-“BAYİLER VATANDAŞA FARK ETTİRMEDEN AKARYAKITA ZAM YAPTI”
|
A BAYİİSİ |
BENZİN |
MOTORİN |
||||
|
TARİH (2018) |
İlk fiyat |
Son fiyat |
Artış |
İlk fiyat |
Son fiyat |
Artış |
|
1 Eylül–4 Eylül |
6.94 |
6.96 |
2 Kuruş |
6.34 |
6.36 |
2 Kuruş |
|
4 Eylül–28 Eylül |
6.36 |
6.38 |
2 Kuruş |
|||
|
28 Eylül–11 Ekim |
6.96 |
6.99 |
3 Kuruş |
6.38 |
6.41 |
3 Kuruş |
|
11 Ekim–17 Ekim |
6.99 |
7.01 |
2 Kuruş |
6.41 |
6.42 |
1 Kuruş |
|
17 Ekim–1 Kasım |
7.01 |
7.04 |
3 Kuruş |
6.42 |
6.44 |
2 Kuruş |
|
TOPLAM |
10 KURUŞ |
10 KURUŞ |
||||
|
B BAYİİSİ |
BENZİN |
MOTORİN |
||||
|
TARİH (2018) |
İlk fiyat |
Son fiyat |
Artış |
İlk fiyat |
Son fiyat |
Artış |
|
1 Eylül–5 Eylül |
6.94 |
6.95 |
1 Kuruş |
6.34 |
6.36 |
2 Kuruş |
|
5 Eylül–26 Eylül |
6.95 |
6.96 |
1 Kuruş |
6.36 |
6.38 |
2 Kuruş |
|
26 Eylül-3 Ekim |
6.96 |
6.99 |
3 Kuruş |
6.38 |
6.40 |
2 Kuruş |
|
3 Ekim-12 Ekim |
6.99 |
7.01 |
2 Kuruş |
6.40 |
6.42 |
2 Kuruş |
|
12Ekim-24 Ekim |
7.01 |
7.04 |
3 Kuruş |
6.42 |
6.44 |
2 Kuruş |
|
24Ekim-2 Kasım |
7.04 |
7.05 |
1 Kuruş |
6.44 |
6.45 |
1 Kuruş |
|
TOPLAM |
11 KURUŞ |
11 KURUŞ |
||||
Özellikle son iki ayda bayiler tarafından vatandaşlara fark ettirilmeden benzin ve motorin fiyatlarına yapılan gizli zamlara burada dikkatleri çekmek isterim. Mayıs ayından bu yana uygulanan eşel mobil sistemi ile döviz kurundan ve petrolün uluslararası fiyatlarından kaynaklanan artışlar ÖTV’den karşılanıp vatandaşa yansıtılmıyordu. Ancak petrol satan bayiler, 1,2,3 kuruş şeklinde, çeşitli zamanlarda yaptıkları zamlarla benzin ve motorinin litre fiyatını 2 ay içerisinde 9-11 kuruş arasında artırdılar. Belli zaman aralıkları ile küçük miktarlarda yapılan bu zamlar akaryakıt kullanan sürücülere fark ettirilmemiş. Öyle ki Ankara genelinde Eylül ayı başında 6.94 olan benzinin litre fiyatı Kasım ayı başında 11 kuruş artarak 7.05 oldu. Ardından 3 Kasım ve 8 Kasım’da gelen 17 ve 21 kuruşluk indirimlerle birlikte benzin fiyatı ortalama 6.68’e indi. Motorinin litre fiyatı ise Eylül ayının başında 6.34’ken Kasım ayının başında 11 kuruş artarak 6.45 oldu. Yani sadece son 2 ayda EPDK’nın bilgisi dışında, benzin ve motorin için totalde 9 ila 11 kuruşluk zam vatandaşın cüzdanına yansıtılmış. Hiç kuşkusuz bu zamların bir açıklaması olmalı.
-“YÜKSEK ÇIKAN ENFLASYONDA ZAMLARIN DA ETKİSİ VAR”
Benzin ve motorine yapılan fiyat artışlarının mutlaka denetlenmesi gerektiğini düşünüyor. Halk indirim beklerken iki ay içerisinde benzin ve motorin fiyatlarının vatandaşa fark ettirilmeden 11 kuruş artırılması haksız kazançtır. Öte yandan bu zamlar enflasyonu da tetiklemektedir.
Özellikle Eylül ve Ekim aylarında yüksek çıkan enflasyon rakamlarında bu zamların etkisi yüksek. Bayilerin kafasına göre belirlediği tarihlerde belli belirsiz yaptıkları bu zamların mantıklı bir açıklaması olmalı. EPDK bu konudaki denetimlerini artırmalı. Bir kuruş diye önemsenmeyen zamlar totalde büyük bir meblağa ulaşıyor. Üstelik her geçen gün yeni bir zamla karşılaşan vatandaşların benzin istasyonlarına olan güveni de yok oluyor.
