Küresel Konumlandırma sistemleri içerisinde uçaklar, ticari gemiler, yatlar ve dev TIR filolarına ait uzun
araçların yanında, yakında otomobillerimiz de yer alacak.
Dünyadaki tüm araçlar, küresel dolaşım sistemi içinde nasıl entegre edileceği bilişim uzmanları önünde en büyük
problemlerden biri olarak görülüyor. Çok sayıda batılı ülke (Hollanda, Fransa, Norveç) küresel otomobil dolaşım
sistemine 'Özgürlükler' noktasında karşı çıksa da, ABD, Çin, Rusya, İngiltere konunun güvenlik ve terör boyutunu
öne sürerek bu konuda yürütülen çalışmalara destek veriyor.
Türkiye'de çipli takip sistemi olarak bilinen teknolik yenilik, sürücü ile otomobil kimliğinin birleşmesi ve
dolaşım bilgilerinin belli merkezlerde saklanması olarak tanımlanabilir.
Burada insan hakları örgütlerini endişelendiren konu, 'küresel dolaşım bilgilerinin saklandığı ülkeler ve verilerin
hangi amaçla kullanılacağı' olarak kendini gösteriyor. ABD Ulusal Güvenlik Dairesi NSA'nın en büyük bilgi
kaynaklarından biri olarak bilinen Echolon bilgi, veri ve ses toplama ve işleme sistemi, önümüzdeki yıllardan
itibaren yollarda araçların bıraktığı elektronik izleri de depolamasından büyük endişe duyuluyor.
Echolon üzerinden toplanan verilerin şimdilik sadece ABD ve İngiltere tarafından kullanıldığını belirten uzmanlar,
bilgi ve istihbarat paylaşımı için yıllardır batılı ülkelere baskı uygulayan Rusya, Türkiye, Çin ve bazı ortadoğu
ülkelerinin, yeni GPS takip sisteminden pay almak için daha fazla çaba harcayacağı aşikar.
Aralarında Türkiye'nin de bulunduğu pek çok ülkede 'Çipli Otomobil' kullanımının kanunla zorunlu hale getirilmesi,
tüketici ve kullanıcılara bir nevi güvenlik şemsiyesi sağladığı iddia edilse de, kazın ayağı öyle değil.
Halen piyasada oldukçü makul ücretlere satılan ve montajı son derece kolay olan araç takibini sağlayan sistemlerin
küresel ağlar üzerinden bir milyardan fazla otomobili dinleme ve izleme imkanı sağlayacak.
Türkiye gibi komplo teorilerinin paranoya haline geldiği ülkelerde GPS uyduları üzerinden halen takip altında tutulan milyonlarca araca ait elektronik bilgilerin hangi amaçla ve nasıl kullanılacağı, bu bilgilerden ne tür yeni pazarlar üretileceği net olarak belli olmasa bile, kişisel verilerin korunmasıyla ilgili kanunda 'otomobil ve kişisel binek araçlarının yer almaması' büyük bir yasal boşluk olarak kendini gösteriyor.
OTOMOBİL TERÖRÜ ÖNLENEBİLİR Mİ?
Teknolojik gelişmenin ortaya çıkardığı yeni pazarları değerlendiren uzmanlar, küresel araç takip sistemlerinin
dünyanın pek çok ülkesinde hükümet dışı kuruluşlar ile çoğunluğunun güvenlik denetiminden uzak şirketler tarafından
yürütüldüğüne işaret ediyorlar.
Fransa, Belçika, İsrail ve İngiltere'de çok sayıda kişinin ölümüne neden olan terörist saldırılarda kullanılan
otomobillerin adeta birer silah haline getirildiğini belirten uzmanlar, araç dinleme ve GPS takip sistemlerinin bu
tür kanlı eylemleri önleyebilecek güce sahip olmadığına işaret ediyorlar.
OTOMOBİLLERİN ELEKTRONİK SİCİL KAYITLARI
Türkiye'de hemen hemen her otomobil sahibinin araç alım satımında özenle istediği otomobil sicil kayıtlarına yakında elektronik siciller de eklenebilir. Söz konusu kayıtlardan, satın alınan aracın ne tür işlerde kullanıldığının bir kütüğü elektronik ortamda son kullanıcıya resmi kanallardan iletilebilir. Kirli yasa dışı işlerde kullanılan ve 'Fişlenen' otomobillerin yollarda karşılaştığı sorunların yaşanmaması için bu tür bilgiler, araçların yeni kullanıcıları için oldukça önemli hale gelecektir.
Türkiye gibi tüm dünyada araç takip sistemlerinin son derece karlı bir pazar olduğunu gözönüne alırsak, küresel konumlandırma, takip ve araç dinleme sistemlerinin yeni bir karmaşayı da beraberinde getirmesi kaçınılmaz gibi duruyor. Mevcut ATS'ler yerine her ülkede tek havuzdan izlenebilecek olan araç takip sistemleri pek çok olumsuz duruma anında müdahale için önemli fırsatlar da sunabilir. Ölümlü ağır kazalar, hırsızlık, soygun, terörist saldırılar, doğal afetler ve çevre felaketlerinde insanlık adına faydalı pek çok konuda öne çıkabilir. Küresel gemi trafik sistemi, hava trafik takip sistemlerinde olduğu gibi oto yollarda akan trafik içinde ekranlarda kendi plakamızın herkes tarafından izlenmesi ne kadar hoş olur? Bunu da ayrıca düşünmek gerekiyor.
